Ewangelia, proroctwo, nadzieja – życie konsekrowane w Kościele

parafia pw. św. Franciszka z Asyżu w Zabierzowie

Historia parafii

Email Drukuj PDF

Historia parafii

Historycy nie ustalili dokładnie, w którym roku pojawiły się Norbertanki na Zwierzyńcu pod Krakowem. Wiadomo, że były pierwszym zgromadzeniem żeńskim w Małopolsce. W połowie XII wieku ich klasztor stanął między rzekami: Rudawą, Wisłą i Niecieczą. Dokument wystawiony przez Bolesława Wstydliwego zarejestrował 34 osady należące do Norbertanek. W gronie tych miejscowości był też Zabierzów.

Od tego momentu aż do połowy XX wieku historia Zabierzowa łączy się ściśle z zakonem Norbertanek.

Jedną z wielu zasług Norbertanek był założenie w 1889 roku ochronki w Zabierzowie. Poświęcenie jej miało miejsce dwa lata później przez księdza kardynała Albina Dunajewskiego, biskupa krakowskiego. Norbertanki przekazały prowadzenie ochronki Siostrom Służebniczkom ze Starej Wsi. Później przekazały im bezpłatnie budynek ochronki dając równocześnie 5 morgów pola i 1 morgową łąkę. Od początku swej działalności Siostry Służebniczki opiekowały się kaplicą a także prowadziły kursy kroju i szycia oraz gotowania. Ponadto opiekowały się chorymi. Główną jednak ich działalnością było prowadzenie ochronki. Po II wojnie światowej Siostry Służebniczki nadal prowadziły ochronkę, mającą status prawny "przedszkola Caritas". Władze PRL zlikwidowały tą placówkę w 1963 roku.

Do 1908 roku w Zabierzowie nie było parafii. Zabierzowianie aby dotrzeć do kościoła parafialnego w Modlnicy musieli pokonać odległość 8 kilometrów. Z tego względu niektórzy chodzili na nabożeństwa do położonego bliżej kościoła w Bolechowicach. Pierwsze pomysły zabierzowian dotyczące budowy przynajmniej kaplicy pojawiły się w 1870 roku. Jednak do jej budowy przystąpiono dopiero w 1891 roku. Powołano komitet do budowy kaplicy, w jego skład weszli: ks. Antoni Konopiński proboszcz z Modlnicy, Andrzej Myszal kierownik szkoły, Stanisław Pietrzak przełożony obszaru dworskiego w Zabierzowie, Wacław Szulc strażnik Kolejowy oraz następujący mieszkańcy: Jakub Korzonek, Jan Koprynia, Paweł Majka, Michał Machlowski, Michał Wójcik, Jan Wójcik, Szymon Bujak, Antoni Duda, Józef Kruk, Antoni Dąbrowa, Jędrzej Krawczyk, Józef Korzeniak, Józef Bujak i Wojciech Bazgier.

Kaplicę wybudowano na placu gminnym przy dworze. Miała ona 15 metrów długości i 6 metrów szerokości. Z frontu we framudze pod krzyżem umieszczono figurę Błogosławionej Bronisławy. Poświęcono ją w 1894 roku. Wewnątrz kaplicy znajdowały się trzy ołtarze: główny z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej oraz dwa malutkie boczne Serca Pana Jezusa i Niepokalanego Poczęcia N. M. P. Ponadto w kaplicy była ambona, organy i parę ławek. Przy kaplicy przybudowany był drewniany przedsionek. Na początku w kaplicy nabożeństwa odprawiano od czasu do czasu. Następnie przyjeżdżali tu na Mszę św. OO. Reformaci z Krakowa. Dopiero od 1903 roku ordynariat książęco biskupi w Krakowie polecił księdzu z Modlnicy celebrować tutaj w każdą trzecią niedzielę Mszę świętą. Niestety nie były to wszystkie święta i niedziele.

Od 1902 roku bogatsi mieszkańcy zaczęli myśleć o ustanowieniu w Zabierzowie osobnej placówki duszpasterskiej. W tym celu wybrali się do ks. kardynała Jana Puzyny. Delegacja uzyskała tam cenne wskazówki i dowiedziała się, co musi zrobić by założono parafię. Należy zaznaczyć, że sto lat temu o założenie parafii było trudniej niż dzisiaj. Po pierwsze Polska była pod zaborami i pewne sprawy trzeba było załatwiać nawet w Wiedniu. Należało zebrać pieniądze i złożyć do książęco–biskupiego konsystorza jako kapitał na księdza, powiększyć kaplicę, wybudować plebanie oraz organistówkę a także urządzić cmentarz.

Najpierw wybudowano plebanię w 1907 roku według projektu architekta Jana Sasa-Zubrzyckiego, wówczas mieszkańca Zabierzowa. Gmina przeznaczyła na rzecz probostwa także kawałek parceli przylegającej do plebani. W tym samym roku wybudowano organistówkę i przygotowano miejsce na cmentarz. Zabierzowianie na przychylną decyzje ks. kardynała Jana Puzyny musieli czekać jeszcze cały rok. Dopiero 21 sierpnia 1908 roku dekretem z książęco biskupiego-konsystorza ks. kardynał Jan Puzyna ogłosił Zabierzów samodzielną parafią. Na początku jako filie kościoła macierzystego w Modlnicy do czasu wybudowania nowego kościoła. Pierwszym duszpasterzem przybyłym do Zabierzowa 29 sierpnia 1908 roku był ks. Franciszek Graca.

Wiosną w 1912 roku przystąpiono do kopania fundamentów pod nowy kościół. Choć przy wyborze miejsca na nowy kościół było wiele sporów. Ostatecznie zdecydowano budować obok kaplicy, a Norbertanki podarowały kawałek dworskiego ogrodu. Projektantem świątyni został architekt Józef Kryłowski. We wrześniu 1923 roku Norbertanki zdecydowały o przekazaniu 12 morgów pod lasem w Zabierzowie na uposażenie budującego się kościoła. Natomiast kościół za żywych i umarłych fundatorów powinien, choć raz w roku odprawić nabożeństwo – zapisała kronikarka zakonu. Ostatecznie klasztor przekazał parafii 15 morgów ziemi, 2,5 morgi łąki, a 3,5 morgi lepszego gruntu na potrzeby kosztów tzw. konkurencji, która by przypadła na klasztor przy budowie kościoła w Zabierzowie.

Budowa świątynia trwała bardzo długo. Pierwsze trzy witraże wstawiono w 1933 roku. Kolejne witraże wykonano w 1936 roku. W 1934 roku zakupiono do ołtarza głównego figurę N. M. Panny z Dzieciątkiem z białego alabastru. W 1935 roku zrobiono sklepienie. W roku następnym pracowano nad wykończeniem wnętrza. Wówczas wykonano też schody przed kościołem. Pierwszą Mszę świętą w nowym kościele odprawił w Pasterkę 1936 roku ks. Józef Dusza. Natomiast uroczystej konsekracji dokonał ks. biskup Stanisław Rospond w dniu 20 listopada 1938 roku. Patronem świątyni został Św. Franciszek z Asyżu.

Edmund Dąbrowa